Nên chọn mua tiêu bát khổng hay tiêu trúc hệ khác

Tiêu bát khổng là hệ tiêu phổ biến nhất hiện nay, là hệ tiêu được nhiều người sử dụng. Tại sao lại như vậy? Ngoài tiêu bát khổng thì còn những loại tiêu gì? Cách bấm, cách chơi giống và khác nhau như thế nào? Ưu nhược điểm của từng loại từng hệ tiêu? Bài viết này sẽ giới thiệu, phân tích cho các bạn đầy đủ các vấn đề đó.

Động tiêu là gì?

Động tiêu là một loại nhạc cụ thuộc bộ tiêu sáo (nằm trong bộ môn nhạc cụ dân tộc sáo trúc) nhưng được thổi dọc và thường được chế tạo tone trầm và siêu trầm. Với kích thước lòng ống to hơn sáo, các lỗ bấm cách xa hơn sáo, động tiêu cho âm trầm ấm, rất dể đi vào lòng người. Đây là lý do nhiều người thích tiếng tiêu và thích học thổi tiêu.

Các loại động tiêu trúc.

Động tiêu trúc có thể chia làm nhiều loại theo nguồn gốc (tiêu trúc Trung Quốc, tiêu trúc Việt Nam), theo nguyên liệu (loại trúc, loại gỗ chế tạo nên cây tiêu), theo tone, giọng và theo hệ bấm của tiêu. Ở bài này mình sẽ phân tích cụ thể về các hệ bấm của cây tiêu, trong đó có hệ tiêu bát khổng 6-1-1 (tiêu 8 lỗ), hệ tiêu bát khổng cải tiến 9 lỗ, hệ tiêu Việt 4-2 và hệ 5-1, hệ 4-1-1 (tiêu 6 lỗ), hệ tiêu 10 lỗ Việt Nam (hệ 4-2 cải tiến đủ thăng giáng) hệ 11,12 lỗ, ….

Để tìm hiểu thêm về các loại tiêu các bạn xem thêm bài viết: Các loại động tiêu

Nên chọn mua tiêu bát khổng hay hệ tiêu khác, tiêu Việt 6 lỗ, 8 lỗ 10 lỗ, …

Để có được sự lựa chọn phù hợp, chúng ta cần trả lời được câu hỏi rằng hệ tiêu nào dể chơi hơn, hệ tiêu nào đa dụng hơn, thổi được nhiều nốt hơn, dễ luyến láy hơn, … Để trả lời được câu hỏi này, chúng ta cần xem hệ bấm và thang âm của các hệ tiêu, cách cầm và các nốt trên từng hệ tiêu đó. Ở đây có 2 hệ tiêu chính mà chúng ta cần xem xét. Đó là hệ tiêu 8 lỗ 6-1-1 (bát khổng) và hệ tiêu Việt 10 lỗ (hệ 4-2 cải tiến đầy đủ thăng giáng như sáo).

Sơ lược về các hệ tiêu:

  • Hệ tiêu bát khổng 6-1-1 là hệ tiêu có 6 lỗ bấm phía trước, 1 lỗ lệch và 1 lỗ phía sau. Đây là hệ có nguồn gốc Trung Hoa.
  • Nếu bớt đi 2 lỗ thăng giáng của cây tiêu bát khổng 6-1-1 là lỗ của thế bấm nốt rê# và sol # trên cây tiêu bát khổng ta được hệ tiêu 4-1-1. Các lỗ thăng giáng rất ít được sử dụng nên việc bớt đi 2 lỗ thăng giáng ít ảnh hưởng đến quá trình tập luyện, đổi lại, chúng ta sẽ dể cầm, bấm và sử dụng tiêu hơn.
  • Nếu thêm 1 lỗ phía trên lỗ Fa # vào cây tiêu hệ 6-1-1 ta sẽ được cây tiêu bát khổng cải tiến với 9 lỗ bấm đầy đủ các nốt thăng giáng nhưng khuyết nốt đô#.
  • Hệ tiêu 10 lỗ, 11 lỗ, 12 lỗ được xem là hệ tiêu của Việt Nam, hiện được sử dụng phổ biến nhất ở miền Nam trong đó nổi tiếng với những NS như Leehonso, … Hệ tiêu 10 lỗ là hệ đủ các nốt thăng giáng (giống sáo 10 lỗ). Còn hệ 11 lỗ, 12 lỗ hay thậm chí 16 lỗ là hệ 10 lỗ cải tiến với các lỗ kép. Việc cải tiến thêm các lỗ kép sẽ cải thiện độ chuẩn và mượt mà của các nốt ở bát độ 3, đồng thời sẽ tạo ra các thế bấm chuẩn cho các nốt thăng giáng ở quảng 3, có thể lên tới quảng 8 thứ 4 và có thể thêm các thế luyến láy ở quảng 8. Sự cải tiến này sẽ giúp cây tiêu Việt Nam có thể chơi được như flute của phương Tây nhưng rất khó để chế tạo cũng như sử dụng.
  • Hệ tiêu 6 lỗ 4-2 là hệ gốc của hệ 10 lỗ ở trên nhưng chỉ có 6 lỗ các nốt cơ bản như sáo 6 lỗ, trong đó, 2 lỗ thế bấm nốt Fa và Si được đặt ra phía sau để sử dụng ngón cái.
  • Hệ tiêu bát khổng hiện đang là hệ tiêu phổ biến nhất với 1 lỗ ở phía sau giành cho ngón cái tay trái (là lỗ thế bấm nốt Si gần lỗ thổi nhất) và lỗ nốt rê được làm chéo đi để sử dụng ngón út tay phải.

Ngoài ra, còn có hệ 10 lỗ của thầy Sơn giống hệ 10 lỗ thường nhưng có nốt mi giáng ở phía sau và nốt fa đưa lên phía trước. Hệ tiêu 10 lỗ của thầy Sơn dể sử dụng hơn hệ tiêu 10 lỗ thường ở các tone như Đô C4, Rê D4 hoặc cao hơn, đối với các tone trầm hơn khá khó cầm nên cũng ít được sử dụng.

Nên chọn hệ tiêu nào: tiêu bát khổng tiêu 8 lỗ hay tiêu 10 lỗ, 6 lỗ.

  • Nếu chúng ta cần nhiều nốt và quyết tâm tập luyện thì chúng ta nên chọn hệ 10 lỗ, 11 lỗ, 12 lỗ. Nếu ban đầu sợ sẽ không tập được thì có thể chọn tiêu hệ 4-2 hoặc 4-2-2 chơi trước rồi nâng lên 10 lỗ sau, hoặc mua tiêu 10 lỗ nhưng dùng băng dính bịt bớt lỗ chưa sử dụng lại. Nếu ngón tay dài và cánh tay dài, có thể lựa chọn hệ 10 lỗ hoặc các hệ tiêu liên quan, vì khi đó, chúng ta sẽ hạn chế được việc khó cầm và khó bấm nốt.
  • Nếu chúng ta không cần sử dụng các nốt thăng giáng thì chúng ta nên chọn hệ tiêu bát khổng 6-1-1 hoặc hệ bát khổng khuyết 4-1-1. Riêng hệ 5-1 với nốt Rê không được khoét chéo để bấm ngón út sẽ chỉ phù hợp với các tone tiêu cao 1 chút như tiêu Mi E4, tiêu Fa F4, …

Cách cầm tiêu bát khổng và hệ bấm – thang âm.

Cách cầm tiêu bát khổng
Cách cầm và bấm các nốt tiêu bát khổng
Cách cầm và bấm các nốt tiêu bát khổng.

Cách cầm tiêu 10 lỗ, 11 lỗ, 12 lỗ Việt Nam và hệ bấm – thang âm.

Hệ bấm thang âm cách cầm động tiêu trúc Việt 10 lỗ 11, 12 lỗ
Hệ bấm thang âm cách cầm động tiêu trúc Việt 10 lỗ 11, 12 lỗ.

Nên chọn hệ tiêu nào – Hệ tiêu nào dể chơi hơn và đa dụng hơn.

  • Hệ tiêu đa dụng nhất tất nhiên là hệ 10 lỗ, 11 lỗ, 12 lỗ bởi nó chơi được đầy đủ thăng giáng, kể cả quảng 3 quảng 4 (hệ 11, 12 lỗ có các lỗ kép). Hệ bát khổng 6-1-1 hay hệ bát khổng cải tiến 6-1-1-1 sẽ không đủ các nốt thăng giáng, thiếu nốt Đô #, chúng ta có thể khắc phục điều này bằng cách mở nữa lỗ nốt Rê nhưng âm sắc sẽ không đẹp và độ chuẩn không đảm bảo.
  • Hệ tiêu dể cầm nhất và dể bấm, mở ngón, sử dụng kỹ thuật nhất được phân vân giữa hệ tiêu 4 lỗ 4-2 và hệ 4-1-1. Hệ 4-2 dể cầm với việc không phải sử dụng ngón út, tuy vậy, sử dụng ngón cái mở nốt Fa rất khó khăn trong việc mở và sử dụng các kỹ thuật như vuốt, chạy ngón và láy rền, hơn nữa, việc sử dụng ngón cái mở nốt Fa sẽ khiến cho bàn tay của chúng ta phải để xa miệng thổi hơn, do vậy nếu cánh tay chúng ta ngắn thì chúng ta sẽ phải bẻ cổ tay rất nhiều gây đau cổ tay và đôi khi không với tới được. Như vậy, hệ bát khổng 6-1-1 hay hệ 4-1-1 sẽ dể cầm hơn và cũng dể bấm, mở các nốt hơn, sử dụng kỹ thuật dể dàng hơn. Đặc biệt hệ tiêu 10 lỗ rất khó ở việc mở và láy nốt rê.
  • Hệ tiêu bát khổng 6-1-1 đang là hệ tiêu phổ biến nhất. Vậy nên, việc tập luyện sẽ dể dàng hơn khi các bạn có thể làm theo các hướng dẫn bằng video dể dàng hơn.

Các bài viết khác về động tiêu:

Các loại động tiêu tại shop.

hinh nen cac loai dong tieu

Để tìm hiểu thêm về các sản phẩm động tiêu tại shop, các bạn click và các đường dẫn sau (shop sáo Lãng Tử là shop sáo lớn, đầy đủ các loại tiêu sáo và có giá rẻ nhất, nhiều mức giá sát với chất lượng tiêu sáo nhất):

Động tiêu trúc

Tiêu trúc Việt

Tiêu trúc tím

Tiêu bát khổng

Video giới thiệu các loại động tiêu của shop.

Xem clip ở đây

Lãng Tử Sáo

Lãng Tử Sáo

CHẾ TẠO TIÊU SÁO at SHOP LÃNG TỬ SÁO
Tôi đam mê tiêu sáo
Bộ môn âm nhạc truyền thống sáo trúc
Tôi đam mê chế tạo
Để tạo ra những cây tiêu, sáo tốt nhất
Hãy mua sáo ủng hộ tôi nhé!
Lãng Tử Sáo

Bình luận

Bình luận

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Điền mã captcha *